Bloggfęrslur mįnašarins, september 2009

Bretar og Hollendingar hafa ašeins tvo raunverulega kosti meš IceSave samninginn, bįšir slęmir (fyrir žį)

Eftir aš Ögmundur sagši af sér ķ dag, žį er oršiš nokkuš öruggt aš žaš er ekki meirihluti į žinginu til aš breyta fyrirvörunum aš kröfu Breta og Hollendinga.  Óhįš žvķ hvort rķkisstjórnin stendur eša fellur, sem er innanlandsmįl, žį mį alls ekki gleyma aš žaš skiptir mjög miklu mįli hvernig nįkvęmlega viš svörum žessum athugasemdum um fyrirvarana.

Bretar og Hollendingar eru bśnir aš vera mjög snjallir, hvernig žeir hafa haldiš į samningamįlunum og eftirmįlunum um fyrirvarana.  Ķ staš žess aš svara opinberlega, žį senda žeir okkur žessar athugasemdir meš beišni um fullan trśnaš.  Og hérna springur sķšan allt upp ķ loft!

Ef viš gerum rįš fyrir aš žessar athugasemdir, sem ég fjallaši nįnar ķ žessari blogg-fęrslu, séu alls ekki įsęttanlegar, žį skiptir öllu mįli aš lįta Bretana og Hollendingana strax vita aš fyrirvararnir standa óbreyttir og aš žaš sé ekki žingmeirihluti til aš breyta žeim.  Sķšan žarf rķkisstjórnin (hver sem hśn veršur) aš sitja róleg og ekki semja neitt meira um mįliš žar til žeir neyšast til aš svara okkur opinberlega.  Lęrum nś einu sinni af žeim hvernig eigi aš semja!

Žetta setur nefnilega Bretana og Hollendingana ķ frekar slęma klķpu.  Žeir hafa raunverulega ašeins tvo mögulega kosti ķ stöšunni og bįšir eru frekar slęmir fyrir žį:

  • Žeir geta annarsvegar samžykkt fyrirvarana įn nokkurra breytinga eins og žeir hafa tvķmęlalaust rétt į.  Žetta gerir žaš aš verkum aš allir fyrirvararnir, sem vernda nokkuš vel okkar hagsmuni, fįi sjįlfkrafa fullt gildi.  Ég mun fara nįnar śt ķ seinna hvaša įhrif fyrirvararnir hafa į mögulegar IceSave greišslur okkar ķ sķšari blogg-fęrslu.
  • Žeir geta hinsvegar įkvešiš aš fella upprunalega IceSave samninginn śr gildi samkvęmt įkvęšum 3.1(b) og 3.2 ķ samningnum sjįlfum.  Žetta vilja žeir lķklega fyrir alla muni foršast, žar sem nśverandi samningur inniheldur bókstaflega allt sem žeir vildu fį fram.

Ef žeir velja seinni kostinn, žį neyšast žeir einfaldlega til aš semja upp į nżtt um IceSave (geta lķka reynt aš bķša lengur til aš sjį hvort viš gefumst upp).  Eina vandamįliš fyrir okkur er aš į mešan munu hvorki AGS eša Noršurlöndin ganga frį sķnum lįnum sem setur mörg miklvęg endurreisnar-mįl ķ bišstöšu (įstęšan fyrir öllum lįtunum nśna ķ Jóhönnu).  Žaš veršur tvķmęlalaust mjög slęmt fyrir okkur aš bķša lengur, en žaš vęri enn verra aš lįta Breta og Hollendinga kśga okkur til aš samžykkja samning sem viš getum ekki borgaš.


mbl.is Birtingarmynd vandręšanna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Jóhanna viršist hafa misreiknaš sig illilega ķ gęr!

Eftir gęrdaginn voru margir aš furša sig į hvaš Jóhönnu gengi til meš žeim ummęlum aš "stjórnarflokkarnir žyrftu ķ vikunni aš nį nišurstöšu um hvort meirihluti sé fyrir mįlinu meš žessum athugasemdum".  Nś vitum viš nišurstöšuna!

Jóhanna gaf ekki upp hver žessi " tvö til žrjś atriši" vęru sem stęšu śt af boršinu varšandi athugasemdirnar.  Žaš greinilega skiptir öllu mįli hverjar žessar athugasemdir eru, en žęr hafa enn ekki veriš birta opinberlega.   Ég skrifaši blogg um žetta mįl ķ gęr, žar sem krafist var aš allar athugasemdirnar yršu birtar įšur en Alžingi tęki žęr fyrir.  Spurši um leiš żmissa spurninga, žar į mešal hvort veriš vęri aš neyša stjórnar-žingmenn til aš samžykkja athugasemdirnar įn opinberrar umręšu fyrst.

Stuttu eftir žaš žį kom eftirfarandi blogg-fęrsla frį Sigurši Siguršarsyni, žar sem hann birtir lista meš eftirfarandi atriši sem Bretar og Hollendingar hafa lżst andstöšu yfir:

  1. Nišurfelling rķkisįbyrgšar į eftirstöšvum sem kunna aš vera til stašar eftir 5. jśnķ 2024 skv. 1. grein laganna um rķkisįbyrgšina
  2. Hįmark rķkisįbyrgšar sem į aš vera 4% af vexti vergrar landsframleišslu į įrunum 2017 til 2023, skv. 3 gr. laganna um rķkisįbyrgšina
  3. Uppgjör Landsbanka Ķslands hf. eša žrotabśs hans skuli fara samkvęmt ķslenskum lögum, skv. 4. gr.  laganna um rķkisįbyrgšina

Ef žessi listi sem er óstašfestur er réttur, žį er greinilegt aš Bretar og Hollendingar eru aš hafna fyrirvörunum nęr algjörlega.  Žetta skżrir lķka žau höršu višbrögš hjį Ögmundi aš segja frekar af sér heldur en aš samžykkja žetta.

Nśna skiptir öllu mįli hvernig viš bregšumst viš.  Žetta mį skiptir meira mįli heldur en hvort rķkisstjórning haldi velli.  Žar sem greinilegt er aš viš getum ekki oršiš viš žessum athugasemdum, žį žarf aš lįta Bretana og Hollendingana strax vita aš fyrirvararnir standi óbreyttir og lįta sķšan žį um aš įkveša hvort žeir felli IceSave samninginn śr gildi eša ekki. 

Ef Bretar og Hollendingar fella samninginn śr gildi (sem žeir greinilega vilja ekki gera) žį verša fréttirnar af žvķ erlendis mun jįkvęšari fyrir okkur, heldur en ef žaš erum viš sem höfnum fyrst einhverjum athugasemdum sem ekki hafa veriš birtar opinberlega.


mbl.is Ögmundur segir af sér
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Jóhanna, ekki endurtaka aftur mistökin frį žvķ sumar!

Mér sżnist viš vera aš fį slęmt "case of deja-vu" hérna.  Jóhanna segir aš "aš enn standi tvö til žrjś atriši śt af boršinu ķ sambandi viš athugasemdir Breta og Hollendinga viš fyrirvarana ķ Icesave-samningnum." og sķšan "Rķkisstjórnin og stjórnarflokkarnir žurfi ķ žessari viku aš nį nišurstöšu um žaš hvort meirihluti sé fyrir mįlinu meš žessum athugasemdum."

  • Hver nįkvęmlega eru žessi tvö til žrjś atriši ķ athugasemdum Breta og Hollendinga? 
  • Af hverju megum viš ekki sjį žessar athugasemdir įšur en žęr verša teknar fyrir į Alžingi?
  • Er veriš aš neyša stjórnar-žingmenn til aš samžykkja athugasemdirnar įn opinnar umręšu fyrst?
  • Hvaš gerist svo hręšilegt ef nišurstaša nęst ekki fyrir helgi?
  • Hefur rķksstjórnin virkilega ekkert lęrt frį žvķ ķ sumar?

Stór hluti af vandamįlinu ķ sumar var aš rķkisstjórnin vildi keyra IceSave-samninginn ķ gegn um žingiš, įn žess aš žaš fęri fram opin umręša fyrst um įkvęši samningsins.  Žaš var ekki fyrr en samningarnir voru geršir opinberir, aš öll vandamįlin meš žį komu upp į yfirboršiš.

"Ég mun aldrei samžykkja žetta mįl nema ég sé sįtt viš žį nišurstöšu og treysti mér til žess aš fylgja henni fram fyrir ķslenska žjóš meš minni rķkisstjórn."

Žaš er ekki nóg aš Jóhanna og rķkisstjórnin samžykki athugasemdirnar, viš žurfum aš greina žęr og skoša vandlega til sjį hvort žęr séu įsęttanlegar ĮŠUR en Alžingi tekur žęr fyrir!


mbl.is Žarf nišurstöšu fyrir helgi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Loksins, loksins, er Jóhanna farin aš skżra śt okkar mįlstaš erlendis!

Mjög jįkvętt aš sjį loksins vištal viš Jóhönnu ķ erlendum fjölmišli.  Viš höfum einfaldlega enga möguleika į aš nį višunandi nišurstöšu ķ žessu mįli ef viš skżrum ekki śt okkar mįlstaš opinberlega.

En betur mį ef duga skal.  Almenningur erlendis les žvķ mišur ekki reglulega Financial Times og Bloomberg News.  Eins og komiš hefur hér fram įšur, til dęmis žessari blogg-fęrslu, žį veršum viš aš fara ķ vištöl reglulega ķ mörgum erlendum fjölmišlum, bęši blöšum, śtvarpi og sjónvarpi ķ öllum žeim Evrópulöndum sem į einn eša annan hįtt tengjast mįlinu.  Og ekki bara Jóhanna, heldur einnig ašrir rįšherrar ķ rķkisstjórninni auk žingmanna, bęši ķ stjórn og stjórnarandstöšu.  Sérstaklega vęri gott aš sjį vištöl viš žį žingmenn sem stóšu aš baki samningu fyrirvarana til aš skżra śt af hverju žeir voru naušsynlegir til aš Alžingi gęti samžykkt samninginn.

Viš veršum aš fį almenningsįlitiš ķ žessum löndum į okkar band, sem mundi mynda žrżsting stjórnir viškomandi landa.  Žaš dugar einfaldlega ekki aš ręša ašeins viš embęttismenn og samninganefndir žeirra ķ "trśnaši" žar sem žeir hafa yfirhöndina.

Bretar og Hollendingar hafa bara tvo raunverulega kosti ķ stöšunni.  Annaš hvort samžykkja žeir IceSave samninginn meš žeim öllum fyrirvörum sem Alžingi setti, eša žeir fella samninginn sem tįknar aš viš byrjum allan ferilinn upp į nżtt.  Žaš er mikilvęgt aš žeir skilji fullkomlega aš viš höfum žegar teygt okkur eins langt og viš mögulega gįtum.  Ef žeir vilja gera breytingar į samningnum, žį eru fjöldamörg atriši og mistök ķ samningnum sem viš munum krefjast aš breytt verši einnig.  Žessu veršur aš koma į framfęri mjög skżrt opinberlega, žannig aš allir skilja hver raunverulega stašan er.

 


mbl.is Jóhanna: Žolinmęšin į žrotum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Endilega ekki hętta į Mogga-blogginu śt af Davķš!

Žaš eru nśna aš berast fréttir aš żmsir góšir bloggarar hafi įkvešiš aš hętta į Mogga-blogginu, vegna žess aš Davķš Oddsson hafi nś veriš rįšinn sem ritstjóri į Morgunblašinu.  Žó žaš megi ķ sjįlfu sér skilja žessa afstöšu, fyrir žeim sem vilja ekki vera į nokkurn hįtt tengdir viš Davķš, žį held ég aš žetta séu mistök śt frį żmsum hlišum.

  • Ķ fyrsta lagi er fęrslum į blogg-inu ekki stjórnaš af Morgunblašinu, fyrir utan žvķ aš sjį til žess aš sjįlfsögšum almennum reglum og skilmįlum sé framfylgt.
  • Ķ öšru lagi žį eru nśna yfir 20.000 blogg į blog.is, meš nżjar fęrslur skrifašar į nokkurra sekśndna fresti.  Mogga-bloggiš hefur nįš meš žessu aš verša lifandi netsamfélag sem hefur raunveruleg įhrif į umręšuna ķ žjóšfélaginu (sjį til dęmis nżjustu tillögur um breytingar į verštryggšum lįnum).
  • Ef bloggarar hverfa af blog.is, žį munu žeir óhjįkvęmilega dreifast į mörg mismunandi blogg-kerfi.  Sumir munu fara į blogg.visir.is, į mešan ašrir fara į WordPress, Blogspot, eša eitthvaš annaš.  Žó žaš sé tęknilega frekar aušvelt aš tengja saman blogg į ólķkum kerfum, žį veršur žaš einfaldlega ekki sama reynslan, eins og žegar flest allir eru tengdir beint į sama staš.
  • Žaš aš svona stór hluti žjóšarinnar taki žįtt ķ blogg-i er nęr örugglega einsdęmi ķ heiminum.  Eftir tölum Hagstofunar žį er nęr hvert einasta heimili į landinu meš internet-tengingu og af žeim eru 15% aš skrifa blogg og 65% aš lesa blogg.  Žetta kemur aš hluta til frį žvķ hve aušvelt Morgunblašiš og Vķsir hafa gert fyrir almenning aš setja upp sķnar eigin blogg-sķšur.
  • Tekjur Morgunblašsins af blogg-inu eru nęr örugglega litlar sem engar.  Mjög fįir taka lķklega eftir banner-auglżsingunni sem birtist į hęgri hlišinni, hvaš žį aš žeir klikki į hana.  Tekjur Morgunblašsins koma nįttśrulega ašallega frį sömu lišum eins og öšrum dagblöšum, auglżsingum og įskrift.
  • Žįtttaka į Mogga-blogginu er ekki į neinn hįtt hęgt aš tślka sem stušning viš Morgunblašiš eša ritstjórnarstefnu žess.  Eftir žvķ sem ég hef best séš hingaš til žį viršist meirihlutinn af blogg-urunum oftar vera ósammįla fréttunum og skošunum sem birtast žar, frekar en sammįla, og veita žvķ naušsynlegt ašhald.
  • Aš sķšustu, eftir žvķ sem ég hef heyrt žį notar Davķš Internet-iš mjög lķtiš og honum er lķklega nokk sama hve margir nota Mogga-bloggiš.  Ef eitthvaš er, žį veršur hann lķklega bara įnęgšur ef žeir sem eru ósammįla honum hverfi eitthvert annaš svo fęrri taki eftir žeim.

Einmitt meš žvķ aš halda įfram blogginu į Ķslandi, žį sjįum viš til žess aš rödd allra ķ žjóšfélaginu sé örugglega heyrš hjį žeim sem meš valdiš fara. 

 


mbl.is Davķš: Mun nżta reynslu śr fyrri störfum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Jóhanna, ekki gleyma aš žitt hlutverk er aš vernda hagsmuni OKKAR, ekki Breta og Hollendinga!

Ég var aš lesa yfir ręšuna žķna, sem inniheldur żmsa góša punkta, en žś viršist enn ekki skilja fullkomlega hvert hlutverk žitt er ķ samninga-višręšunum viš Breta og Hollendinga. 

    Įvarp:  Sókn til betra samfélags

Žaš er EKKI žitt hlutverk aš reyna aš sannfęra žjóšina um aš viš veršum bara aš samžykkja IceSave samninginn, heldur sannfęra Breta og Hollendinga aš ef žeir vilji fį eitthvaš borgaš, žį verši žeir aš taka fullt tillit til okkar sérstöku ašstęšna og samžykkja breytingar į samningnum.  Žaš skiptir ekki mįli hve lengi žetta tekur, žaš veršur aš semja um IceSave žannig aš hann er įsęttanlegur fyrir okkur og meirihluti Alžingis geti samžykkt įbyrgšina.

Ég hef hérna į blogg-inu (įsamt mörgum öšrum) hef bent ķtrekaš į marga hluti sem fór śrskeišis ķ samningageršinni.  Sjį til dęmis:

    Hvernig tókst okkur aš semja svona illilega af okkur?

Žaš žjónar engum tilgangi aš endurtaka ķ sķfellu aš viš gįtum ekki fengiš betri nišurstöšu ķ samningunum.  Samningstaša okkar er bara slęm ef viš gefum okkur aš viš veršum aš klįra samningana sem fyrst į žeirra forsendum.  Hérna ķ žessari fęrslu fjalla ég um hvernig viš getum nżtt nśverandi stöšu til aš nį betri samningum:

    Var upprunalegi IceSave samningurinn kannski bara tęr snilld?

Ég hef einnig ķtrekaš bent į hve naušsynlegt vęri aš koma okkar mįlstaš į framfęri erlendis.  Žó žaš vęri gott fyrsta skref, žį er alls ekki nóg aš skrifa eina grein ķ Financial Times.  Žaš veršur aš kynna okkar mįlstaš stanslaust bęši ķ blöšum, śtvarpi og sjónvarpi ķ öllum žeim Evrópulöndum sem į einn eša annan hįtt tengjast mįlinu.  Sem dęmi um žau atriši sem viš žurfum aš koma fram, sjį til dęmis listann sem ég birti ķ žessari fęrslu:

    63 manna samninganefnd aš semja viš sjįlfa sig!

Hérna er önnur uppįstunga um mögulega lausn į nśverandi pattstöšu:

    Gerum hrossakaup į IceSave: Lęgri vexti gegn lengri greišslutķma!

Hérna er svar viš grein sem Hollendingur skrifaši ķ Fréttablašiš, sem rakti helstu atriši sem žeir hafa sett śt į varšandi fyrirvarana:

    Mitt svar til Hollendingsins Thijs Peters į fyrirvörunum viš IceSave (į ensku)

Og svona ķ lokin, endilega kenna lķka Gylfa Magnśssyni višskiptarįšherra hvernig eigi aš reikna śt vaxtagreišslur af lįnum.  Ķ Morgunblašs-grein sem hann skrifaši ķ sumar hélt hann žvķ fram aš vextirnir af IceSave mundu verša 1 milljaršur evra sem er einfaldlega rangt śt reiknaš!  Rétt upphęš er 2 milljaršar evra eins og ég sżni hér fram į:

    Gerši Gylfi reiknisvillu upp į 1 milljarš evra (180 milljarša króna)?

Eins og kemur fram ķ ręšunni žinni žį veršur žaš bęši erfitt og torsótt aš nį fram lyktum ķ žessu mįli sem er įsęttanlegt fyrir okkur.  Žaš voru einfaldlega mistök aš gera rįš fyrir einhverju öšru.  Ef žś vinnur aš mįlinu į réttan hįtt eru samt miklir möguleikar aš raunveruleg "góš" nišurstaša nęst į endanum. 


mbl.is Ekki séš fyrir enda Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Į hverju lifum viš?

Vegna žeirrar heitu umręšu sem nś er ķ gangi um kreppuna, atvinnumįl, įlver og svo framvegis, er mikilvęgt aš kynna sér raunverulegu tölurnar sem eru žar į bak viš.  Margir hafa mjög įkvešnar skošanir og slį žį fram żmsum fullyršingum sem ekki eru alltaf byggšar į raunverulegum forsendum.

Ķsland er lķtiš land sem byggir velferš sķna aš miklu leiti į śtflutningi į sjįvarafuršum og išnašarvörum (ž.m.t. įl).  Žessi śtflutningur er sķšan notašur til aš borga fyrir okkar innflutning sem inniheldur nęr allt sem viš notum okkur til višurvęris, ž.m.t. neysluvörur, mat, hrįefni, bķla og annaš. 

Į uppgangs-tķmabilinu sķšustu įrin var vöruskiptajöfnušur Ķslendinga mjög óhagstęšur, žaš er aš viš vorum aš lifa langt um efni fram.  Nśna ķ kreppunni hefur žetta snśist viš og jöfnušurinn er nśna hagstęšur sem mun lķklega hafa mjög jįkvęš įhrif fyrir žjóšarbśiš sem heild til lengri tķma, til dęmis gengi krónunnar.  Tķmabundiš munu samt innflutningsfyrirtęki og ašrir sem vinna ķ greinum sem hįšar eru innflutningi óneitanlega verša fyrir miklum bśsifjum.

Til aš skoša hverjar raunverulegu tölurnar eru, žį birtir Hagstofa Ķslands reglulega skżrslu žar sem borinn er saman vöruskiptajöfnušur Ķslands į milli įra, bęši į veršlagi hvers įrs og einnig į föstu gengi. Hér er tilvķsun ķ nżjustu skżrsluna:

Hagstofa Ķslands - Hagtölur - Veršmęti inn- og śtflutnings 2008-2009

Hérna er śrdrįttur śr töflunni, sem gerir aušveldara aš bera saman heildartölurnar (allar tölur eru FOB ķ milljónum króna fyrir fyrstu 6 mįnuši įrsins, įliš er sżnt ašskiliš frį öšrum išnašarvörum):

ŚTFLUTNINGURH1, 2008H1, 2009Breyting Fast gengiHlutfall
Sjįvarafuršir8924811322726.9%-13.8%45%
Landbśnašarafuršir2747422553.8%4.6%2%
Išnašarvörur304973910028.2%-12.8%15%
Įl9032984726 -6.2%-36.2%33%
Ašrar vörur2870112208-57.5%-71.1%5%
Śtflutningur alls 241522 253486 5.0% -28.7% 100%


INNFLUTNINGURH1, 2008H1, 2009BreytingFast gengiHlutfall
Mat og drykkir21469233248.6%-26.1%11%
Hrį og rekstrarvörur8531165454-23.3%-47.8%31%
Eldsneyti og smurolķu 3264027391-16.1%-43.0%13%
Fjįrfestingarvörur6348048853-23.0%-47.7%23%
Flutningatęki4848115112-68.8%-78.8%7%
Neysluvörur3843733252-13.5%-41.2%16%
Ašrar vörur19529953.5%4.3%0%
Innflutningur alls290012213685-26.3%-49.9%100%


Žegar žessar tölur eru skošašar žį kemur margt athyglisvert ķ ljós.  Į mešan śtflutningur viršist aukast um 5% milli įra į veršlagi hvers įrs, žį dregst hann saman um 28.7% į föstu gengi.  Žetta er vegna žess aš mešalverš erlends gjaldeyris er 47,1% hęrra mįnušina janśar–jślķ 2009 en sömu mįnuši fyrra įrs og žaš varš veršlękkun į okkar helstu śtflutningsvörum. 

Į sama hįtt mį reikna aš heildar innflutningur hefur dregist saman um 49.9% į föstu gengi, žar er viš flytjum inn nśna helmingi minna af vörum heldur en ķ fyrra.  Žar vegur hęst aš innflutningur į bķlum og öšrum flutningstękjum hefur falliš 78.8%. 

Vöruskiptajöfnušurinn sem var u.ž.b mķnus 48.5 milljaršar (-20%) į fyrri helmingi 2008, er nśna kominn ķ plśs 39.8 milljaršar (15.7%) sem er ótrślegur višsnśningur.

Ašalnišurstašan er nś samt aš enn ķ dag lifir Ķsland eiginlega bara į Fiski (45%) og Įli (33%) sem eru okkar ašalśtflutningsvörur (sem hafa žvķ mišur lękkaš mikiš ķ verši sķšasta įriš), svo viš getum borgaš innflutninginn: Matur (11%), Hrįefni (31%), Eldsneyti (13%), Fjįrfestingarvörur (23%), Flutningstęki (7%, var 17%), og Neysluvörur (16%).

Raunveruleikinn er žvķ sį aš ef viš hefšum ekki fiskinn og įliš til aš flytja śt vęri žetta einfaldlega bśiš spil.


mbl.is Viljayfirlżsing ekki framlengd
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mitt svar til Hollendingsins Thijs Peters į fyrirvörunum viš IceSave (į ensku)

The editor of the Dutch news web site www.z24.nl, Thijs Peters, wrote an interesting article today in Fréttablašiš where he described the main reasons why the Dutch are not so happy with the cut-off date of 2024 for the IceSave guarantee.  Although the article was actually published in Icelandic, I am assuming it was translated for him, so I am writing the response here in English, just in case he finds this blog and is interested in reading my response. 

For reference, here is a link to the original article in Fréttablašiš:

      http://www.visir.is/article/20090925/SKODANIR/885482803

First it should be mentioned that the basic underlying facts that Thijs states in his article are more or less correct: An agreement was made and signed with government of Iceland, then Alžingi refused to accept the agreement unchanged and passed the laws with several amendments.  These amendments did not change the original terms of the IceSave guarantee loan, but basically put instead a limit on the guarantee amount that Iceland would have to pay out based on future growth of the GDP.  Most of the amendments are acceptable to the Dutch, but the main sticking point seems to be at the end of the loan term 2024.  If the full loan amount with interest has not been paid by 2024, the countries will have take up negotiations again how any remaining amounts should be handled.

Now, for the points where I disagree with Thijs Peters:

1.  Thijs states that it was not a surprise, that Alžingi would want to make changes to the agreement, due to the severe recession it is currently going through. Just that the Dutch are unhappy how the changes were made unilaterally by Alžingi after the agreement in kind of take it or leave it fashion. 

Well, the reason for this unilateral action was very simple, Alžingi was not allowed to see the agreement until after it had been signed.  This was originally demanded by the British and Dutch negotiators and the agreements were actually supposed to be kept secret.  The intention was apparently to have the Alžingi accept the guarantee without making the agreements public.  Here is an email from one of the Dutch negotiators that was published on the popular Lįra Hanna“s blog:

     http://larahanna.blog.is/blog/larahanna/entry/900581/

"If the suggestion of G [british negotiator suggesting to allow MP“s to view the agreement in closed room only] works, then I have no objection to it.  My slight worry of making everything public, is that this may cause a lot of outside-comment that will make the discussion even more complicated.  If however you really feel that your only possibility lies in making the arrangements public, I would be ready to consider that.  What should be clear is that we cannot renegotiate."

It is now clear that it was a very bad idea to try to keep the agreements secret from Alžingi and the public.  The Dutch negotiator actually ended up being correct.  When the agreements were finally made public it did cause a lot of outside comments, with good reason as it turned out. As Alžingi was not a direct party to the negotiations, in the end it was left with only three options, either accept the agreement completely as written (which soon became clear was not possible), reject them outright, or make changes to the guarantees through the amendments.

2.  Thijs and the Dutch are happy with the original IceSave agreement and think its very fair.

Unfortunately, there are a lot of people here in Iceland that are equally unhappy with it.  Here is a quick list of the main problem areas that have been raised in Iceland:

  • Full payment of the guarantee amount, irrespective of how much funds will be actually reclaimed from Landsbanki.
  • Unrevokable and absolute responsibility of Iceland to pay the full guarantee amount, without the dispute first being resolved in front of an independent international court.
  • Full payment of 5.55% interest from the beginning of 2009, even though interest payments are not recoverable from the Landsbanki bankruptcy proceedings.
  • Full waiving of all legal rights and any legal defences by Iceland if any disputes arise regarding the agreement.
  • Equal rate of payments to the Dutch and British deposit insurance funds from Landsbanki proceedings for deposits over 20K Euros, even though this is not correct according to Icelandic bankruptcy laws.
  • Large number of possible termination events, which would make it possible to recall the full loan and start seizing Icelandic assets, even though Iceland is still current with IceSave payments.
  • Full secrecy of the original agreement and the settlement terms (did not work).
  • Full waiving of the sovereign rights of Iceland.

Many of these problems were not fully addressed with the amendments, but they certainly would be raised if the IceSave agreement terms would be renegotiated.

3. Thijs states that it is quite likely that there will be enough GDP growth during the period, for the loan to be fully paid by 2024. 

I respectfully disagree.  Iceland suffered a major body blow to its economy during the crash last year.  All the banks, including the central bank had to be refinanced.  Many companies in Iceland have massive debt that has close to doubled during last year, as they are either indexed to foreign currencies or inflation.  Many people lost most of their savings in the market crash and have also mortgages and other loans that have increased greatly.  There is also now large unemployment which did not exist before.  The government which was running surplus before, is taking on a lot of debt (other than IceSave) and is now running massive deficits which will last for years.

4.  Thijs states that it is unfair to other poorer countries that Iceland is not willing to pay its debts.

Its important to remember, that Iceland is only agreeing to this loan guarantee because the previous government was pressured to accept it by the EU and the IMF, without allowing the dispute to be settled first by independent international court.  Unlike other countries that make the decision themselves to take a loan, typicially for some good reason, Iceland will get absolutely no economic benefit from this loan.  Instead, it will have to pay for the loan guarantee from its own battered economy that is now much poorer than it was before the crash.

5. Thijs also says, that the Dutch government has shown lot of willingness to change the original loan agreement, so it will lessen the economic hardship for Iceland. If Iceland needs longer time to pay, then that would be fine, but Iceland will always have to pay the full loan amount with interest.

Except for lowering the MoU interest rate from 6.7% to 5.55% and lengthening the loan term from 10 years to 15 years, I have seen no signs of the Dutch government offering any significant changes to the loan agreement. It is not enough to offer longer payment period if the interest payments are so high, Iceland will never be able to catch up. The only real way to solve the problem will probably be to lower the interest rate enough, so the tiny Icelandic economy can actually bear it.

6. Thijs says that the British and Dutch public is also suffering and will have to pay large amounts due their own bank failures.

If the Icelandic economy does not recover it will be impossible for Iceland to pay the interest payments, let alone the principal amount.  Assuming that the current estimated recovery rate of Landsbanki will be 75% for priority claimants is correct, the actual loan guarantee payments plus interest for both loans will be around 3 Billion Euros or about 10000 Euros per person in Iceland (see my last blog entry for the payment calculation).  Somehow I doubt that the Dutch tax-payers will have to pay anything close to 165 Billion Euros for their bank failures, which would be the corresponding amount for them.  Note also this amount is in foreign currency, not Icelandic kronas which are not worth very much anymore.

7. Finally Thijs says that it is simply too early to agree now to any reduction in payments, and we will just have to trust that the agreeable solution for Iceland will be found later if needed.

The purpose of the amendments by Alžingi are to protect the sovereign rights of Iceland, and make sure we will not be end up in a situation where we will not be able to pay our debts. Thijs wants us to leave it up to other countries to decide among themselves if Iceland suffers a sovereign default and how much it should pay. This was simply not acceptable to Alžingi.

How the original agreement was rejected, and the amendments were added, may all sound very unfair to Thijs and the Dutch, but this is unfortunately the situation as it is.  Hopefully everyone now realises, that any changes to the original agreement or the amendments will have to be accepted by Alžingi, as it is the only governing body in Iceland that is allowed to accept any loan guarantees on behalf of the country, according to the Icelandic constitution.

The people of Iceland, which are already suffering greatly, are getting very tired of being pushed around and told they will have to pay for IceSave also.  They certainly had nothing to do with running the banks, which were private companies with large part of their operations outside the country.  The Icelandic people are willing to do their fair share, but the amounts involved here are just too staggering for such a small country.  Accepting the IceSave agreement, without the amendments, would have meant putting everyone into debt for generations, with no way out.

 

 


Gerši Gylfi reiknisvillu upp į 1 milljarš evra (180 milljarša króna)?

Ég var aš skrifa sķšustu blogg-fęrslu, žar sem kom fram aš vextir af IceSave lįninu yršu samtals eitthvaš nįlęgt 2 milljöršum evra, žegar ég mundi eftir žvķ aš Gylfi Magnśsson višskiptarįšherra hafši skrifaš grein ķ sumar, žar sem hann reiknaši śt frį aš vextirnir yršu u.ž.b. 1 milljaršur evra. 

Žaš er žaš mikill munur į žessum tveimur upphęšum (1 milljaršur evra er 180 milljaršar króna į nśverandi gengi), aš hann veršur ekki skżršur śt svo einfaldlega meš mismunandi reikniašferšum eša forsendum.

Ég fann į vefsķšu fjįrmįlarįšuneytisins upprunalegu grein Gylfa sem birtist ķ Morgunblašinu 1. jślķ 2009:

Ķ fimmtu mįlsgrein kemur fram eftirfarandi:

    "Dugi eignir Landsbankans gamla til aš greiša 75% af forgangskröfum fellur žvķ rétt um milljaršur evra af höfušstólnum į ķslenska tryggingasjóšinn. Žvķ til višbótar koma vextir sem vęru einnig rétt um milljaršur evra eša samtals um tveir milljaršar evra."

Ekki er gefiš upp ķ greininni hvernig Gylfi reiknaši śt ašeins 1 milljarš evra ķ vöxtum.  Til aš kanna betur hvor vaxta-upphęšin er rétt, setti ég upp reiknilķkan mišaš viš eftirfarandi forsendur:

  1. Bresku og hollensku lįnin eru samtals upp į rétt rśmlega 4 milljarša evra
  2. Vextirnir eru 5.55% reiknašir af höfušstólnum frį 1. janśar 2009
  3. Greišslurnar eru eftir tveimur mismunandi ašferšum eftir žvķ hvort žęr eru fyrir eša eftir jśnķ 2016
  4. 3 milljaršar (75%) fįist greiddar beint śr Landsbankanum fram til 2016
  5. Jśnķ 2016 tekur rķkistryggingin viš į eftirstöšvunum auk įunnina vaxta
  6. Į tķmabilinu frį jśnķ 2016 til 2024 eru 32 įrsfjóršungslegar greišslur
  7. Hver greišsla er jöfn upphęš reiknuš śt frį eftirstöšvum og vöxtum 2016
  8. Auk žess žarf aš greiša jafnóšum vexti į eftirstöšvum fyrir hvern įrsfjóršung eftir jśnķ 2016

Žessar forsendur eru allar samkvęmt upprunalegu lįnasamningunum, žannig aš Gylfi ętti aš vera aš nota žęr sömu.

Hérna er śtreikningurinn į fyrstu 7 og hįlfu įrunum til jśnķ 2016.  Til einföldunar geri ég fyrst rįš fyrir aš Landsbankinn greiši sömu upphęš įrlega, sem er lķklega frekar bjartsżn spį ef eitthvaš er.

    ĮrHöfušstóll
    byrjun įrs
    Landsbanki
    greišslur
    Vextir
    5.55%
    Ógreiddir
    vextir
    Höfušstóll
    plśs vextir
    200940724072262263891
    201036654072164423700
    201132584072056473498
    201228504071948413285
    2013244340718210243060
    2014203640717011932822
    2015162940715713502572
    201612222047114212439
    Samtals101830541421

Eins og sést af žessari töflu žį eru eftirstöšvarnar į höfušstólnum 1018 milljónir evra og samtals įunnir ógreiddir vextir 1421 milljónir evra ķ jśnķ 2016.  Jafnvel žó greišslurnar frį Landsbankanum komi hrašar inn žį verša vextirnir nęr alltaf yfir einum milljarši evra.  Eina leišin til aš koma vöxtunum nišur ķ eitthvaš nįlęgt einum milljarši vęri ef žaš tękist aš gera Landsbankann upp į ašeins žremur įrum.  Žaš er, greiddar yršu 3 milljaršar evra śr žrotabśinu fyrir lok 2011, sem er nįttśrulega enginn möguleiki.

En žaš eru ekki ašeins greiddir vextir fyrstu 7 įrin, heldur einnig nęstu 8 įrin allt til 2024.  Ef viš leggjum śtreikninginn hér aš ofan til grundvallar, žį tekur rķkistryggingin yfir 2439 milljónir evra (höfušstóll 1018 plśs 1421 ógreiddir vextir) ķ jśnķ 2016, sem greiša žarf upp meš vöxtum nęstu 8 įrin meš 32 įrsfjóršungsgreišslum.

    ĮrHöfušstóll
    byrjun įrs
    Ógreiddir
    vextir
    Höfušstóll
    plśs vextir
    Jafnar
    greišslur
    Vextir
    5.55%
    201610181421243915267
    201795413332287305121
    201882711551982305104
    2019700977167730587
    2020573800137230570
    2021445622106730553
    202231844476230536
    202319126745730519
    202464891521523
    Samtals0002439558

Ég sé žvķ ekki betur heldur en aš Gylfi hafi einfaldlega gleymt aš bęta viš vextina upp į 558 milljónir evra fyrir įrin 2016-2024.  Ef viš leggjum saman vextina 1421 og 558 žį fįum viš samtals 1979 eša rétt undir 2 milljarša evra.

Ef einhver getur sżnt fram į hvernig Gylfa tókst aš reikna vextina nišur ķ 1 milljarš evra eša aš ég hafi gert einhver mistök, žį vęri gaman aš heyra af žvķ hérna aš nešan ķ athugasemdunum.  Annars veršum viš bara aš gera rįš fyrir aš Gylfi hafi gert reiknisvillu ķ greininni upp į 180 milljarša króna!

 


Gerum hrossakaup į IceSave: Lęgri vexti gegn lengri greišslutķma!

Eitt af lykilatrišunum viš samningu fyrirvarana į Alžingi, var aš žeir breyttu ekki lįnasamningnum sjįlfum, heldur bara takmörkušu rķkisįbyrgšina.  Nś segjast Bretar og Hollendingar vilja breyta lįnasamningnum, žannig aš žį er ekkert til fyrirstöšu aš viš gerum žaš lķka.  Ašalmįliš fyrir žį viršist vera aš žeir vilja aš Ķslendingar borgi alla IceSave tryggingar-upphęšina, sem veršur lķklega eitthvaš nįlęgt 1 milljaršur evra mišaš viš 75% endurgreišslur frį Landsbankanum, eša u.ž.b. 180 milljaršar króna.

Vandamįliš fyrir okkur eru miklu frekar vextirnir, heldur en upprunalega upphęšin.  Ef viš gerum rįš fyrir aš endurgreišslurnar frį Landsbankanum dreifist jafnt į milli įra nęstu 7 įrin (sem er nokkuš mikil bjartsżni), žį munu hafa bęst viš 1.4 milljaršur evra ķ vexti 2016, og sķšan bętast ķ višbót ašrar 600 milljónir evra ķ vexti į milli 2016 og 2024.  Žetta gera žvķ samtals 2 milljarša evra ķ vaxtagreišslur (u.ž.b. 360 milljaršar króna), į mešan IceSave tryggingar-upphęšin sjįlf er "ašeins" 1 milljaršur evra.

Žess vegna legg ég til aš viš bjóšum Bretum og Hollendingum einföld hrossakaup: Viš borgum upprunalega 1 milljaršinn į eins löngum tķma og žeir vilja (og viš mögulega žurfum), ef žeir eru til ķ aš lękka vextina į móti. Til dęmis į 2% vöxtum, mundi heildarupphęšin meš vöxtum sem viš endum į aš borga śt, minnka um žaš bil um helming, sem yrši mun višrįšanlegra fyrir okkur.  Žeir ęttu samt aš una vel viš sķnu, žar sem žeir fį eftir sem įšur IceSave tryggingar-upphęšina greidda aš fullu.

 


mbl.is Hollendingar bjartsżnir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband